• Google Scholar
  • Academia
  • Research Gate

Διεθνείς οργανισμοί λειτουργούν ως διαμεσολαβητές fake news για “νεκρά παιδιά”

Η επίκληση στο συναίσθημα ως υποστηρικτική επιχείρηση της λαθροδιακίνησης – Πώς διοχετεύονται ψευδείς ειδήσεις μέσω Διεθνών Οργανισμών, ΜΜΕ, ΜΚΔ και ΜΚΟ – Πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η διαβίβαση αβάσιμων πληροφοριών από την UNHCR στην Υπηρεσία Ασύλου για την ύπαρξη δήθεν νεκρών παιδιών σε πλοιάριο ανοικτά στα της Κύπρου.

Σημερινή της Κυριακής
«Διεθνείς οργανισμοί λειτουργούν ως διαμεσολαβητές fake news για “νεκρά παιδιά”»
στήλη: «Άμυνας & Ασφάλειας Αφηγήματα» (σ. 5)
18 Σεπτεμβρίου 2022
Λάμπρος Γ. Καούλλας & Θεοδώρα Νικολάου

Από την 86η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, στις 10 Σεπτεμβρίου, ο Ελλαδίτης Υπουργός Προστασίας του Πολίτη εξήρε το έργο των αστυνομικών και στρατιωτικών του Έβρου, που «προστατεύουν τα σύνορα του Δυτικού κόσμου με την Τουρκία», λέγοντας: «Ακρίτες που κινούνται με βάση τις αξίες του πατριωτισμού, του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης, κινδυνεύοντας ακόμη και οι ίδιοι για να σώσουν ανθρώπινες ζωές, όπως το έκαναν σε δεκάδες περιπτώσεις τον χειμώνα σώζοντας πάνω από 250 μετανάστες που κινδύνευσαν οι ζωές τους στα φουσκωμένα νερά», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Συμπλήρωσε, δε, ότι «δεν πρόκειται να επιτρέψουμε σε κανέναν να τους μετατρέψει σε υπηρέτες δουλεμπόρων ή σε αδύναμους κρίκους μίας ασύμμετρης απειλής την οποία έχει στήσει η Τουρκία και δεν επιτρέπεται σε κανένα να τους συκοφαντεί υιοθετώντας ψέματα και την προπαγάνδα των γειτόνων».

Ελλάδα και Κύπρος, επίσημα πλέον, ξεκαθαρίζουν σε κάθε επίσημο βήμα πως τα δύο κράτη αντιμετωπίζουν έναν ιδιότυπο υβριδικό πόλεμο, που περιλαμβάνει δημογραφική μηχανική μέσα από την εργαλειοποίηση των λαθρομεταναστών, ο οποίος διεξάγεται παράλληλα με πληροφοριακές επιχειρήσεις, που περιλαμβάνουν και τη διασπορά ψευδών ειδήσεων είτε από την Τουρκία είτε από τους σύγχρονους σκλαβεμπόρους. Σε αυτήν την εξίσωση φαίνεται πως μπαίνουν και Διεθνείς Οργανισμοί, οι οποίοι -ίσως και εν αγνοία τους- λειτουργούν ως διαμεσολαβητές ψευδών πληροφοριών. Πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η διαβίβαση αβάσιμων στοιχείων από την UNHCR στην Υπηρεσία Ασύλου για την ύπαρξη δήθεν νεκρών παιδιών σε πλοιάριο ανοικτά της Κύπρου.

Η πληροφορία για 5 νεκρά παιδιά

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Σ», στις 22 Αυγούστου 2022 έλαβεν χώραν ένα συμβάν που κρίνεται σοβαρό και εμπλέκει την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες στην Κύπρο.

Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από αλληλογραφία -την οποία κατέχουμε-, στέλεχος του Οργανισμού επικοινώνησε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με αξιωματούχους της Υπηρεσίας Ασύλου, μεταφέροντάς τους πληροφόρηση, η οποία είχε ήδη διαβιβαστεί στο ΚΣΕΔ, αναφορικά με βάρκα που μετέφερε άτομα στην Κύπρο.

Στο εν λόγω μήνυμα, με τίτλο «boat in distress», αναφέρεται ότι ο οργανισμός, στις 11:01 το πρωί της ίδιας ημέρας, έλαβε τηλεφώνημα από Παλαιστίνιο πρόσφυγα, κάτοικο Λιβάνου, ο οποίος βρισκόταν στη βάρκα που κατευθυνόταν στην Κύπρο από τον Λίβανο. Ο πρόσφυγας ισχυριζόταν πως είχε ήδη μιλήσει με την κυπριακή ακτοφυλακή και ζητούσε βοήθεια.

Το ηλεκτρονικό μήνυμα του στελέχους είχε μεταφέρει στην Υπηρεσία Ασύλου τους ισχυρισμούς του Παλαιστίνιου πρόσφυγα, που έλεγαν, μεταξύ άλλων, πως υπάρχουν περίπου 100 άτομα στη βάρκα, συμπεριλαμβανομένων και 30 παιδιών, και πως από αυτά, τα 5 έχουν πεθάνει. Σημείωνε, επίσης, πως οι υπόλοιποι επιβαίνοντες χρειάζονται άμεση ιατρική φροντίδα. Πέραν αυτών των πληροφοριών, το άτομο που τηλεφώνησε έδωσε και τις συντεταγμένες της βάρκας.

Στο μήνυμα του στελέχους της UNHCR στην Κύπρο αναφέρεται πως το ΚΣΕΔ είχε εντοπίσει τη βάρκα στο ραντάρ και σκάφος του κατευθυνόταν προς τη θέση του. Κλείνοντας, καλούσε την Υπηρεσία Ασύλου να διασφαλίσει την πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, καθώς και την ασφάλεια των επιβαινόντων, διότι, σύμφωνα με το άτομο που τηλεφώνησε, στην πλειοψηφία τους επρόκειτο για Σύριους που έφευγαν από τη Συρία λόγω του πολέμου.

Οι ισχυρισμοί ήταν ψευδείς

Του εν λόγω μηνύματος ακολούθησε κινητοποίηση από πλευράς των κυπριακών Αρχών, που απέπλευσαν στην περιοχή όπου βρισκόταν το πλοιάριο εκτός των χωρικών υδάτων της ΚΔ (έξω από τα 12 ναυτικά μίλια). Εκεί διαπιστώθηκε πως οι ισχυρισμοί περί ύπαρξης νεκρών παιδιών επί της βάρκας ήταν ψευδείς. Μετά από έλεγχο στους επιβαίνοντες στο πλοίο διαπιστώθηκε ότι όλα όσα μετέφερε η UNHCR στην Υπηρεσία Ασύλου ήταν ψέματα. Οι επιβαίνοντες ήταν Παλαιστίνιοι, Λιβανέζοι και Σύριοι, όλοι έχαιραν άκρας υγείας, ενώ σε καμία περίπτωση δεν εντοπίστηκαν νεκρά παιδιά. Έτσι ενεργοποιήθηκε η συμφωνία που ισχύει μεταξύ της ΚΔ και του Λιβάνου για την επανεισδοχή προσώπων που εισέρχονται ή και παραμένουν παράνομα στο έδαφος των δύο κρατών και το πλοιάριο επαναπροωθήθηκε στον Λίβανο, απ’ όπου ξεκίνησε.

Κατσάδιασμα από ΥΠΕΣ

Διαμαρτυρόμενο, στις 24 Αυγούστου 2022 το Υπουργείο Εσωτερικών, απέστειλε επιστολή -την οποία επίσης κατέχουμε- προς την Επικεφαλής της Αντιπροσωπίας της UNHCR στην Κύπρο. Συγκεκριμένα, στην επιστολή αναφέρεται στο ηλεκτρονικό μήνυμα του λειτουργού του Οργανισμού, ημερομηνίας 22 Αυγούστου 2022, στο οποίο, όπως αναφέρεται, διαβιβάζετε στο Υπουργείο Εσωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας ψευδή πληροφόρηση για την ύπαρξη 5 νεκρών παιδιών σε σκάφος που κατευθυνόταν παράνομα από τον Λίβανο στην Κύπρο. Το Υπουργείο χαρακτηρίζει επιεικώς απαράδεκτο το γεγονός ότι ένας διεθνής Οργανισμός, μέρος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αποπειράται να παραπλανήσει κατ’ αυτόν τον τρόπο τις αρμόδιες Αρχές ενός κράτους, προτάσσοντας μάλιστα μια τόσο μακάβρια πληροφορία και προσπαθώντας προφανώς να υποχρεώσει, με ψευδείς παραστάσεις, για την αποδοχή της παράνομης καθόδου παράτυπων μεταναστών.

Ερωτηματικά σε σχέση με την εμπλοκή της UNHCR

Την ίδια ώρα, το Υπουργείο, προσθέτει πως το γεγονός ότι στο ίδιο ηλεκτρονικό μήνυμα ο Οργανισμός διαβιβάζει συγκεκριμένες πληροφορίες και για τους επιβάτες του εν λόγω σκάφους αλλά και την, μέχρι εκείνη τη στιγμή, ακριβή και με συντεταγμένες τοποθεσία του, προκαλεί εύλογα ερωτήματα σε σχέση με την εμπλοκή της UNHCR στις προσπάθειες παράνομης εισόδου αλλοδαπών στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Καταληκτικά το Υπουργείο, πληροφορεί την Επικεφαλής της Αντιπροσωπίας της UNHCR στην Κύπρο, ότι οι αρμόδιες Αρχές της Δημοκρατίας προτίθενται να προβούν σε όλα τα ενδεδειγμένα διαβήματα αναφορικά με την πιο πάνω εξόχως σοβαρή και απαράδεκτη, από πλευράς του Οργανισμού, ενέργεια, με πλήρη επιφύλαξη των δικαιωμάτων της Δημοκρατίας.

Η εν λόγω επιστολή του Υπουργείου Εσωτερικών κοινοποιήθηκε επίσης στον Αρχηγό Αστυνομίας Κύπρου, στη Γενική Διεύθυνση του Υπουργείου Εξωτερικών, στο Διπλωματικό Γραφείο του Προέδρου της Δημοκρατίας, στη Νομική Υπηρεσία και στην Επικεφαλής της Αντιπροσωπίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο.

Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, μέχρι στιγμής το Υπουργείο Εσωτερικών δεν έλαβε καμιάν απάντηση από τον Οργανισμό.

Σε επικοινωνία που είχαμε με το Υπουργείο Εσωτερικών και ζητήσαμε επιβεβαίωση για τις πιο πάνω πληροφορίες, αρμόδια πηγή του υπουργείου μάς επιβεβαίωσε τις ενέργειες της UNHCR, ωστόσο ενόψει των περαιτέρω ενεργειών στις οποίες προτίθεται να προβεί η ΚΔ για το εν λόγω ζήτημα, δεν θέλησε να επεκταθεί περαιτέρω.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η «Σ» επικοινώνησε και με την UNHCR στην Κύπρο, ενημερώνοντας πως κατέχουμε τις πιο πάνω πληροφορίες και θέτοντάς της τα εξής ερωτήματα: 1ον εάν επιβεβαιώνουν την πιο πάνω αλληλογραφία, 2ον εάν δόθηκε απάντηση στην επιστολή του Υπουργείου Εσωτερικών και αν ναι, ποιο είναι το περιεχόμενό της και 3ον πως τοποθετούνται επί του θέματος. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, δεν ελάβαμε καμία απάντηση.

Κυκλοφορούν τακτικά fake news για τη μετανάστευση

Η επίκληση «νεκρών παιδιών», για να ενεργοποιηθούν καταχρηστικά τα ανθρωπιστικά αντανακλαστικά των κρατικών Αρχών και των στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων, χρησιμοποιήθηκε και στον Έβρο.

Τον Αύγουστο του 2022, πολλές παρόμοιες ειδήσεις είχαν αναφερθεί και στα ελλαδικά ΜΜΕ. Για παράδειγμα, ο Ελλαδίτης Υπουργός Μετανάστευσης & Ασύλου, Νότης Μηταράκης, παρουσίασε στη Βουλή των Ελλήνων στοιχεία για τον φερόμενο θάνατο 5χρονης στη νησίδα στον Έβρο, μεταξύ άλλων ψεύτικων ειδήσεων και πληροφοριών.

Όπως αναφέρει το «Έθνος» (30/08/2022), ο Υπουργός αναφέρθηκε σε βίντεο που προβλήθηκε από βρετανικό κανάλι και παρουσίαζε τις ημερομηνίες προσέλευσης λαθρομεταναστών διαφορετικά από αυτά που έλεγαν οι ίδιοι στις καταθέσεις τους. Μεταξύ των καταγγελιών ήταν πως υπήρχαν τραυματισμένοι και ετοιμοθάνατοι, καθώς και νεκρό πεντάχρονο κορίτσι που θάφτηκε στη νησίδα στον Έβρο, αλλά δεν βρέθηκε τίποτα. Σχετικά με τη χρήση της τεχνολογίας από πλευράς λαθρομεταναστών, ο Ν. Μηταράκης ανέφερε στη Βουλή των Ελλήνων: «Σύμφωνα με τις πληροφορίες πάλι ξένων ΜΜΕ είχε αποβιώσει προ της 10ης Αυγούστου. Είναι θαμμένο στη νησίδα, χωρίς σημάδι, σε άγνωστη τοποθεσία, δεν γνωρίζουν οι γονείς. Το σημειώνω καθώς υπήρχαν στους 38, άτομα που ήξεραν να στέλνουν ακριβές στίγμα μέσω app στο κινητό τηλέφωνο. Δεν υπάρχει καμιά φωτογραφία ή βίντεο του παιδιού ως άρρωστου, του σημείου ταφής».

Ο Ν. Μηταράκης κατηγόρησε την τουρκική Στρατοχωροφυλακή πως έσπρωξε τους μετανάστες στη νησίδα και δεν τους έδωσαν το δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση διεθνούς προστασίας κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου. Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, είπαν ότι δέχθηκαν συμβουλές να επικοινωνήσουν με ΜΚΟ και ανθρωπιστικές οργανώσεις και έλαβαν διαβεβαιώσεις ότι η Ελλάδα θα τους σώσει.

Το ελλαδικό «Σχέδιο Ακρίτας» για τη λαθρομετανάστευση

Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη κλιμακώνει τα μέτρα για αντιμετώπιση του λαθρομεταναστευτικού, με ευθείες αναφορές προς την Τουρκία. Μιλώντας από τον φράκτη στην περιοχή του Πόρου Φερών, ο Ελλαδίτης Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Τάκης Θεοδωρικάκος, έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα αποφασιστικότητας «σε αυτούς που δυστυχώς επιμένουν να εργαλειοποιούν δυστυχισμένους ανθρώπους» και ενότητας των Ελλήνων και των Ελληνίδων «στην προάσπιση των συνόρων, του Διεθνούς Δικαίου και της ανθρώπινης ζωής».

Σύμφωνα με το «ΑΠΕ-ΜΠΕ» (06/09/2022), ο Ελλαδίτης ΥΠΡΟΠΟ επισκέφθηκε τον Νομό Έβρου προκειμένου να ενημερωθεί για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της Ελληνικής Αστυνομίας για τη φύλαξη των συνόρων. Στις Φέρες, στην παρουσία του, παρελήφθησαν 5 θωρακισμένα οχήματα 2.800 κυβικών, μεικτού βάρους 4,6 τόνων, διαμορφωμένα για επιχειρήσεις σε δύσβατο έδαφος.

Στον Πόρο, όπου τον υποδέχθηκαν ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, Χρήστος Μέτιος, και ο Αντιπεριφερειάρχης Έβρου, Δημήτρης Πέτροβιτς, ο ΥΠΡΟΠΟ αναφέρθηκε στο Σχέδιο «Ακρίτας», το οποίο, όπως είπε, «περιλαμβάνει άμεσα μέτρα και προτεραιότητες που αφορούν την επέκταση του φράχτη με βάση την απόφαση του ΚΥΣΕΑ στο σύνολο των ελληνοτουρκικών συνόρων στον Έβρο έως 140 χλμ., την ενίσχυση των αστυνομικών μας, την ενίσχυση των συνοριοφυλάκων μας, 250 προσλήψεις, ενίσχυση της εκπαίδευσής τους, διεθνή δράση ενημέρωσης όλων των συμμάχων μας και των Ευρωπαίων πολιτών για τη σπουδαία δουλειά που γίνεται εδώ». Παράλληλα, «το σχέδιο “Ακρίτας” αποτελεί ένα ισχυρό μήνυμα εθνικής αποφασιστικότητας απέναντι σε αυτούς που δυστυχώς επιμένουν να εργαλειοποιούν δυστυχισμένους ανθρώπους, οι οποίοι προωθούνται συστηματικά από λαθρεμπόρους της ελπίδας, παράνομους διακινητές που καθημερινά εγκληματούν στέλνοντας χιλιάδες ανθρώπους από τη γειτονική Τουρκία με την ανοχή, αν όχι με την άμεση συνέργεια της γειτονικής χώρας. Θέλουμε ακόμα σήμερα να στείλουμε εδώ από τον Έβρο ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας των Ελλήνων. Είμαστε απολύτως ενωμένοι, απολύτως αποφασισμένοι όλοι οι Έλληνες, όλες οι Ελληνίδες να προασπίζουμε τα σύνορά μας, το Διεθνές Δίκαιο και την ανθρώπινη ζωή».

Ο ΥΠΡΟΠΟ αναφέρθηκε επίσης στην «ιδιαίτερα αυξημένη πίεση» που υπήρξε τον Αύγουστο, διαβεβαιώνοντας για τη συνέχιση της στήριξης του έργου της ΕΛΑΣ στη φύλαξη των συνόρων. «Το σχέδιο “Ακρίτας” περιέχει μία σειρά εναλλακτικών σεναρίων, με τα οποία σε κάθε περίπτωση η ΕΛΑΣ, σε πλήρη συντονισμό με τον Ελληνικό Στρατό, ανταποκρίνεται σε οποιαδήποτε μορφή πίεσης παράνομων μεταναστών υπάρχει στα σύνορά μας. Η πίεση αυτή τον μήνα Αύγουστο ήταν ιδιαίτερα αυξημένη και προσέγγιζε, αν δεν ξεπερνούσε, τα όρια της πιο δύσκολης εποχής ώς τώρα, που ήταν ο Μάρτιος του 2020, οπότε όλοι θυμόμαστε την αποφασιστικότητα με την οποία αντιμετωπίστηκαν εδώ οι εξελίξεις και τα γεγονότα. Η ΕΛΑΣ, μαζί με τον ΕΣ, κάνει με άριστο τρόπο τη δουλειά της και δεν πρέπει να έχει κανείς καμία απολύτως αμφιβολία ότι θα την στηρίζουμε με όλες μας τις δυνάμεις για να ανταποκριθεί σε αυτό το σύγχρονο και κρίσιμο καθήκον της ασφάλειας των συνόρων μας».

Λίγες μέρες μετά, εγκαινιάζοντας το Πληροφοριακό Κέντρο της ΕΛΑΣ στην 86η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, και στην παρουσία του Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μαργαρίτη Σχοινά, ο ΥΠΡΟΠΟ είπε: «Ό,τι κι αν σκαρφιστούν οι γειτονές μας, ο Έβρος είναι απροσπέλαστος και δεν πρόκειται να περάσει κανείς παράνομα τα σύνορα της πατρίδας με την Τουρκία» (ΕΡΤ, 10/09/2022).

Στον χαιρετισμό του, ο Τ. Θεοδωρικάκος αναφέρθηκε στις συνεχείς προκλήσεις της Τουρκίας σε Αιγαίο και Έβρο, τονίζοντας και πάλι ότι «εργαλειοποιεί με τον πιο προκλητικό και ανήθικο τρόπο, συστηματικά, δυστυχισμένους ανθρώπους – τους μετανάστες, που είναι παράτυποι με τον τρόπο που οι Τούρκοι τούς σπρώχνουν να μπουν στην Ελλάδα».

Τόνισε ότι, μόνο τον Αύγουστο το 2022, στον Έβρο, περισσότεροι από 40.000 άνθρωποι οδηγήθηκαν στα σύνορα προκειμένου να εισέλθουν παράνομα σε ευρωπαϊκό έδαφος, όσοι δηλαδή ήταν και τον Μάρτιο του 2020. Η νέα πρόκληση, σε σχέση με τότε, εξήγησε, είναι πως πρόπερσι ήταν συγκεντρωμένοι σε ένα πιο περιορισμένο σημείο. «Τώρα εξαπλώνονται κατά μήκος των 180 χλμ. του ποταμού Έβρου» και «η πρόκληση είναι πιο μεγάλη για την ΕΛΑΣ και τον Ελληνικό Στρατό».

Σχολιάζοντας το ελλαδικό «Σχέδιο Ακρίτας», ο Τ. Θεοδωρικάκος είπε πως στον Έβρο «χτυπάει η καρδιά της Ελλάδας». Διαπίστωσε πως υπάρχει συμφωνία όσον αφορά την επέκταση του φράχτη ως τεχνικού εμποδίου, όπως αποφάσισε πρόσφατα το ΚΥΣΕΑ. Ο ΥΠΡΟΠΟ αναφέρθηκε στην ενίσχυση με 250 Συνοριοφύλακες και στην αναβάθμιση των αστυνομικών και στρατιωτικών συστημάτων ηλεκτρονικής επιτήρησης.

Ακρίτας: Διαχρονικό σύμβολο της Ρωμιοσύνης & του Ελληνισμού

Από την 86η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, στις 10 Σεπτεμβρίου, ο Ελλαδίτης ΥΠΡΟΠΟ εξήρε το έργο των αστυνομικών και στρατιωτικών του Έβρου, που «προστατεύουν τα σύνορα του Δυτικού κόσμου με την Τουρκία», λέγοντας: «Ακρίτες που κινούνται με βάση τις αξίες του πατριωτισμού, του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης, κινδυνεύοντας ακόμη και οι ίδιοι για να σώσουν ανθρώπινες ζωές, όπως το έκαναν σε δεκάδες περιπτώσεις τον χειμώνα σώζοντας πάνω από 250 μετανάστες που κινδύνευσαν οι ζωές τους στα φουσκωμένα νερά», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Συμπλήρωσε, δε, ότι «δεν πρόκειται να επιτρέψουμε σε κανέναν να τους μετατρέψει σε υπηρέτες δουλεμπόρων ή σε αδύναμους κρίκους μίας ασύμμετρης απειλής, την οποία έχει στήσει η Τουρκία και δεν επιτρέπεται σε κανέναν να τους συκοφαντεί υιοθετώντας ψέματα και την προπαγάνδα των γειτόνων».

Ελλάδα και Κύπρος, επίσημα πλέον, ξεκαθαρίζουν σε κάθε επίσημο βήμα πως τα δύο κράτη αντιμετωπίζουν έναν ιδιότυπο υβριδικό πόλεμο, που περιλαμβάνει δημογραφική μηχανική μέσα από την εργαλειοποίηση των λαθρομεταναστών, ο οποίος διεξάγεται παράλληλα με πληροφοριακές επιχειρήσεις, που περιλαμβάνουν και τη διασπορά ψευδών ειδήσεων, είτε από την Τουρκία είτε από τους σύγχρονους σκλαβεμπόρους.

Σχέδιο Ακρίτας: Από την «Πέτρα του Ρωμιού» στον υβριδικό πόλεμο του 1963-64

Οι αναφορές του Ελλαδίτη ΥΠΡΟΠΟ σε «Ακρίτες» που «προστατεύουν τα σύνορα του Δυτικού κόσμου» και η υιοθέτηση ενός «Σχεδίου Ακρίτας» εκ μέρους της Ελλάδας, φέρουν ένα βαρύ συμβολικό φορτίο.

Στο εθνικό, συλλογικό υποσυνείδητο οι Ακρίτες έχουν ιδιαίτερη θέση. Ήταν οι φύλακες των συνόρων («άκρες») της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που αντιμετώπιζαν επιτυχώς κλέφτες, βαρβάρους και δράκους.

Με τα δεδομένα του σήμερα, οι Βυζαντινοί Ακρίτες τελούσαν μεικτά αστυνομικά και στρατιωτικά καθήκοντα, και ως ανταμοιβή τούς δωρίζονταν κτήματα για να καλλιεργούν, απαλλαγμένοι από φόρους. Η ζωή τους την εποχή της δόξας τους, κατ’ εξοχήν πολεμική και επικίνδυνη, ενέπνευσε τη λαϊκή φαντασία και παράδοση με το ηρωϊκό ήθος της. Αναπτύχθηκε σε όλον τον χώρο της Ρωμιοσύνης η «ακριτική» ποίηση, με κορυφαίο παράδειγμά της το «έπος του Βασίλειου Διγενή Ακρίτα».

Και στην Κύπρο ο θρύλος του Ακρίτα πήρε τοπικά χαρακτηριστικά, αφού συνδέθηκε με τη θάλασσα της Πάφου, από την οποία λέγεται πως γεννήθηκε η θεά Αφροδίτη, γεφυρώνοντας τις αρχαίες με τις μεσαιωνικές παραδόσεις.

Σύμφωνα με την κυπριακή λαϊκή παράδοση, ο Διγενής Ακρίτας πιάστηκε με το ένα του χέρι από την οροσειρά της Κερύνειας, που πήρε το σχήμα του χεριού του και έλαβε το όνομα «Πενταδάκτυλος», και με το άλλο χέρι σήκωσε έναν τεράστιο βράχο και τον πέταξε κατά των Σαρακηνών, που ετοιμάζονταν να εισβάλουν από τα νότια, τρέποντας τους σε φυγή. Αυτή είναι η «Πέτρα του Ρωμιού».

Αυτές οι παραδόσεις συνέχισαν να δίνουν έμπνευση στους εθνικούς αγώνες. Ο Συνταγματάρχης ε.α. Γεώργιος Γρίβας, Κύπριος την καταγωγή από το Τρίκωμο της Καρπασίας, της επαρχίας Αμμοχώστου, ως στρατιωτικός Αρχηγός της ΕΟΚΑ κατά τον ένοπλο εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του 1959-59 για εκδίωξη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και Ένωση με την Ελλάδα, χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Διγενής».

Μετά τη δημιουργία του Κυπριακού Κράτους το 1960, Τουρκοκύπριοι εξτρεμιστές, μυημένοι στην ΤΜΤ, ελάμβαναν στρατιωτική εκπαίδευση μυστικά στην Τουρκία και συνεχιζόταν η κρυφή και παράνομη εισαγωγή όπλων και πυρομαχικών. Οι Κύπριοι Έλληνες ιθύνοντες του δικοινοτικού, ζυριχικού κράτους, και ιδιαίτερα το πληροφοριακό δίκτυο του Υπουργού Εσωτερικών, Πολύκαρπου Γιωρκάτζη, είχαν επίγνωση της απειλής. Με τα δεδομένα του σήμερα θα χαρακτηριζόταν υβριδική απειλή, καθώς είχε χαρακτηριστικά εσωτερικής αναταραχής, εγκληματικών δραστηριοτήτων και διασποράς ψευδών ειδήσεων.

Για αντιμετώπιση της απειλής καταρτίστηκε ένα σχέδιο άμυνας, με μυημένους εθελοντές, πρώην αγωνιστές της ΕΟΚΑ, αστυνομικούς, στρατιωτικούς, που έμεινε γνωστό ως «Σχέδιο Ακρίτας». Αυτές οι παραστρατιωτικές «ομάδες», μαζί με άλλες, όπως του Δρος Βάσου Λυσσαρίδη, του Νίκου Σαμψών και του ΠΣΑ, αντιμετώπισαν την ΤΜΤ μετά τα «Ματωμένα Χριστούγεννα». Μετά τον Φεβρουάριο του 1964 μπήκαν -ως «ειδικοί αστυφύλακες» της «Εθελοντικής Εθνοφρουράς»- προσωρινά υπό την αιγίδα της Αστυνομίας και της Χωροφυλακής, μέχρι και τη δημιουργία της Εθνικής Φρουράς, η οποία και τους απορρόφησε.

Και όπως και σήμερα, με την επίκληση «νεκρών παιδιών», είτε στην νησίδα στον Έβρο είτε στη βάρκα από τον Λίβανο, τον Δεκέμβριο του 1963, η ιστορία με τα «τρία νεκρά παιδιά της μπανιέρας» – που η αυθεντικότητά της αμφισβητείται από τουρκικές και τουρκοκυπριακές πηγές – ήταν μια προπαγανδιστική επιχείρηση.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Σημερινή της Κυριακής
«Τα Ην. Έθνη κλείνουν τα μάτια στον “εποικισμό” μέσω της νεκρής ζώνης»
Αναλύσεις (σ. 4)
18 Σεπτεμβρίου 2022
Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης

Πώς η Τουρκία διενεργεί το νέο της έγκλημα με τη χρήση «πολιτών τρίτων χωρών» σε βάρος της Κ. Δημοκρατίας – Δεν μπορεί να γίνεται επιλεκτικός έλεγχος από τους κυανόκρανους και με στάση «συνειδητής αμέλειας» να βοηθούν στην εφαρμογή της τουρκικής πολιτικής, που εργαλειοποιεί το μεταναστευτικό

Κλείνουν τα μάτια οι ειρηνευτές των Ην. Εθνών στη «νεκρή ζώνη» και σηκώνουν τα χέρια ψηλά στο θέμα των παράτυπων μεταναστών, βοηθώντας έτσι την τουρκική πλευρά στον «οιονεί εποικισμό», που διενεργεί μέσω των κατεχομένων σε βάρος των ελεύθερων περιοχών. Πρόκειται για μια κλασική περίπτωση κατά την οποία η Άγκυρα μετατρέπει ένα ανθρωπιστικό ζήτημα σε στρατηγικό εργαλείο για να πλήξει την Κυπριακή Δημοκρατία απειλώντας την κοινωνική, οικονομική και πολιτική συνοχή.

Ο έλεγχος της «νεκρής ζώνης» και το πρόβλημα

Λόγω της κατάστασης που προκάλεσε η εισβολή του 1974 υπάρχει μια γραμμή αντιπαράταξης μήκους 183 χιλιομέτρων, εντός της οποίας η Κυπριακή Δημοκρατία, ως το κυρίαρχο και αναγνωρισμένο κράτος, εξουσιοδοτεί την ΟΥΝΦΙΚΥΠ να περιπολεί για να ελέγχει, κατόπιν αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας μετά από εκθέσεις του ΓΓ του ΟΗΕ, εντός της «νεκρής ζώνης». Υπό αυτές τις συνθήκες, οι κυανόκρανοι είναι εκείνοι οι οποίοι έχουν την ευθύνη για ό,τι συμβαίνει εντός της «νεκρής ζώνης» και αναφέρουν προς τον ΓΓ του ΟΗΕ, εάν, πότε, γιατί και κάτω από ποιες συνθήκες υπάρχει παραβίαση της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, την οποία οι κατοχικές «αρχές» μαζί με τον Αττίλα χρησιμοποιούν για να στέλνουν κύματα παράτυπων μεταναστών στο πλαίσιο συγκροτημένης στρατηγικής για έναν νέο «οιονεί εποικισμό».

Τα προβλήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας εντοπίζονται στα εξής σημεία:

  1. Δεν μπορεί να ελέγχει η ίδια τη «νεκρή ζώνη», χωρίς όμως ποτέ να χάσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Συν του γεγονότος ότι η «νεκρή ζώνη» δεν συνιστά κατεχόμενη περιοχή.
  2. Οι κατοχικές περιοχές και η νεκρή ζώνη χρησιμοποιούνται από την Τουρκία και τις κατοχικές «αρχές» για να στέλνουν παράτυπους μετανάστες στις ελεύθερες περιοχές επί σκοπώ. Παρανομούν και προκαλούν προβλήματα αταξίας.
  3. Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ λειτουργεί υπό το πρόσχημα ότι μάλλον δεν είναι στους όρους εντολής της να ελέγχει τους παράτυπους μετανάστες και να τους οδηγεί πίσω στα σημεία εισόδου, δηλαδή στα κατεχόμενα.

Τα δελτία εισόδου

Αληθές είναι ότι, οι εντολές των ειρηνευτών είναι όπως ελέγχουν οποιονδήποτε εισέρχεται στη «νεκρή ζώνη». Και αν δεν έχει το ανάλογο δελτίο εισόδου, όπως οι Ελληνοκύπριοι αγρότες για παράδειγμα, οδηγείται προς το σημείο εισόδου. Ερώτημα, λοιπόν: Γιατί δεν ελέγχονται οι παράτυποι μετανάστες, και εφόσον δεν έχουν δελτίο των Ην. Εθνών γιατί να μην οδηγηθούν προς το σημείο εισόδου στα κατεχόμενα; Οι παράτυποι μετανάστες συνδέονται απευθείας με την Τουρκία και την κατοχή αφού είναι εργαλείο της πολιτικής της Άγκυρας για τη διενέργεια ενός «οιονεί εποικισμού» σε βάρος των ελεύθερων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Γιατί; Διότι αποστέλλονται από την Άγκυρα σε κατεχόμενο τουρκικό έδαφος. Είναι, δε, εν γνώσει των παράτυπων μεταναστών πού πηγαίνουν και γιατί. Δηλαδή τους στέλνει η Τουρκία σε κατεχόμενο έδαφος και από εκεί στις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, που είναι μεν κράτος μέλος της ΕΕ, αλλά εκτός του Σένγκεν, οπότε, ούτως ή άλλως, δεν μπορεί γίνει μετακίνηση προς άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Είναι σαφές ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ανήκει στη ζώνη του Σένγκεν λόγω της κατοχής, αφού δεν μπορεί να ασκεί έλεγχο εφ’ όλης της επικράτειάς της. Εφόσον η «νεκρή ζώνη» είναι υπό την ευθύνη τους, οι Ειρηνευτές οφείλουν: Α) Να ελέγχουν οποιονδήποτε εισέρχεται εντός της «νεκρής ζώνης», καθότι δεν μπορεί να το πράξει η Κυπριακή Δημοκρατία, λόγω κατοχής. Η νομιμοποιητική βάση της άσκησης ελέγχουν πηγάζει από το νόμιμο κράτος (αυτό εισηγήθηκε την παρουσία της), που δέχθηκε εξωτερική επίθεση και το Σ. Ασφαλείας που εξουσιοδοτεί με απόφασή του δικές τους δυνάμεις να επιτηρούν τη γραμμή αντιπαράταξης. Β) Να ελέγχουν όλους ανεξαιρέτως εντός της «νεκρής ζώνης» και όσους δεν διαθέτουν δελτίο των Ην. Εθνών ή ταξιδιωτικά έγγραφα να τους οδηγούν πίσω στα κατεχόμενα. Αυτό δεν συμβαίνει και, ως εκ τούτου, οι Ειρηνευτές επιτρέπουν στην Τουρκία να χρησιμοποιεί την κατοχή και τους παράτυπους μετανάστες για την πραγματοποίηση ενός νέου εποικισμού, που έχει το εξής δρομολόγιο: Τουρκία, κατεχόμενα, ελεύθερες περιοχές.

Ουδετερότητα, «συνειδητή αμέλεια» και οξύτητα

Ο ισχυρισμός δεν είναι ότι οι Ειρηνευτές ευθύνονται, δηλαδή ότι είναι η πηγή, για τον νέο οιονεί εποικισμό ή ότι ο τερματισμός της αδράνειάς τους επιλύει το πρόβλημα κατά ποσοστό της τάξης του 100%, αλλά ότι μπορούν να συνδράμουν στον περιορισμό του, αλλά δεν το πράττουν. Αμελούν συνειδητά. Εδώ δεν είναι ζήτημα να τηρήσουν οι Ειρηνευτές την ουδετερότητα ως προς την άσκηση των καθηκόντων τους. Το θέμα είναι ότι η απραξία τους εκ των πραγμάτων εξελίσσεται σε μεροληπτική στάση υπέρ της τουρκικής πολιτικής, που στρέφεται εναντίον της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής συνοχής των ελεύθερων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Γιατί; Διότι, εάν δεν υπήρχε κατοχή, «νεκρή ζώνη» και αν η Κυπριακή Δημοκρατία μπορούσε να ασκεί πλήρη έλεγχο επί του συνόλου της επικράτειάς της, το πρόβλημα δεν θα ήταν τόσο οξύ όσο είναι σήμερα. Θα ήταν δυνατό να ασκεί πλήρη έλεγχο επί του συνόλου των εξωτερικών της συνόρων και των νόμιμων σημείων εισόδου όπως είναι τα λιμάνια και αεροδρόμια. Το πρόβλημα είναι οξύ λόγω της Τουρκίας, της κατοχής και της «νεκρής ζώνης», που είναι αποτέλεσμα της κατοχής και εντός της οποίας την ευθύνη έχουν τα Ην. Έθνη.

Η συγκάλυψη

Το νόμιμο κράτος δεν μπορεί να ασκεί έλεγχο επί των συνόρων του στον βορρά και η Τουρκία χρησιμοποιεί την κατοχή, δηλαδή ένα παράνομο, σύμφωνα με τη Χάρτα των Ην. Εθνών και τα ψηφίσματα του Σ. Ασφαλείας παράνομο καθεστώς, για να διενεργεί δυο μορφές εποικισμού με απώτερο στόχο τη δημογραφική αλλαγή του γηγενούς πληθυσμού και στον βορρά και στον νότο. Ο ένας είναι ο εποικισμός με πληθυσμούς από την ίδια την Τουρκία, τους οποίους στέλνει στην κατακτημένη περιοχή, που συνιστά έγκλημα πολέμου. Ο άλλος είναι ο οιονεί εποικισμός, στη βάση του οποίου η Τουρκία μεταφέρει από το δικό της έδαφος επί σκοπώ πολίτες τρίτης χώρας προς τα κατεχόμενα και από εκεί προς τις ελεύθερες περιοχές, για να δημιουργεί διπλό πρόβλημα. Και στον βορρά και στον νότο. Καλύπτει δηλαδή τον εποικισμό κάτω από ένα ανθρωπιστικό ζήτημα. Πώς, λοιπόν, τα Ην. Έθνη και οι Ειρηνευτές μπορούν να σφυρίζουν αδιάφορα;

Όροι εντολής και σκοποί

Για να δούμε ποιοι είναι οι τρεις βασικοί όροι εντολής της Ειρηνευτικής Δύναμης στην Κύπρο, όπως τα Ην. Έθνη και το Συμβούλιο Ασφαλείας καθορίζουν. Όπως αναφέρεται στο ψήφισμα 186 (1964), η εντολή της ΟΥΝΦΙΚΥΠ είναι να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να:

  • αποτρέπει την επανάληψη των συγκρούσεων,
  • συμβάλλει στη διατήρηση και την αποκατάσταση του νόμου και της τάξης,
  • συμβάλλει στην επιστροφή στις κανονικές συνθήκες.

Όπως αναφέρουν τα Ην. Έθνη «το 1974 έχουν επέλθει αλλαγές, που περιλαμβάνουν την επίβλεψη της de facto κατάπαυσης του πυρός που τέθηκε σε ισχύ στις 16 Αυγούστου 1974 και τη διατήρηση μιας ζώνης ασφαλείας μεταξύ των γραμμών της Κυπριακής Εθνικής Φρουράς και των Τουρκοκυπριακών και Τουρκικών Δυνάμεων». Και προσθέτουν: «Επί τη βάσει των εκθέσεων του Γενικού Γραμματέα προς το Συμβούλιο Ασφαλείας για το καθεστώς της κυπριακής σύγκρουσης και της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, που υποβάλλεται κάθε Ιούνιο και Δεκέμβριο, το Συμβούλιο ανανεώνει με συνέπεια την εντολή».

Όταν οι βασικοί όροι εντολής αναφέρουν ότι η ΟΥΝΦΙΚΥΠ συμβάλλει στη διατήρηση και την αποκατάσταση του νόμου και της τάξης και δη μέσω του ελέγχου τον οποίο έχει επί της γραμμής αντιπαράταξης από τις 16 Αυγούστου του 1974, γιατί οι όροι εντολής, και μάλιστα ο δεύτερος, δεν αφορούν στον έλεγχο των παράτυπων μεταναστών των οποίων η παρουσία στη νεκρή ζώνη είναι αιτιωδώς συνυφασμένη: Α) Με την κατοχή. Β) Με την Τουρκία, η οποία λόγω της παρουσίας του στρατού κατοχής έχει κάθε ευθύνη για ό,τι παράνομο και παράτυπο συμβαίνει στον βορρά, όπως αναφέρει η Τέταρτη Διακρατική Προσφυγή. Τι σημαίνει ότι η εντολή της ΟΥΝΦΙΚΥΠ περιλαμβάνει τη διατήρηση και την αποκατάσταση του νόμου και της τάξης; Ποια είναι η έννομη τάξη και ποιος την παραβιάζει για να πρέπει να αποκατασταθεί; Ο τουρκικός στρατός κατοχής και η Τουρκία ως κράτος, που φέρει την ευθύνη για την μεταφορά και την αποστολή, μέσω κατεχομένων, πολιτών τρίτων χωρών, εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία δεν έρχονται επειδή διατρέχουν κίνδυνο στην πατρίδα τους, αλλά επειδή χρησιμοποιούνται από την Άγκυρα στη βάση συγκεκριμένης πολιτικής, που δεν έχει σχέση με ανθρωπιστικά ζητήματα. Κατά αμάχητο τεκμήριο η Τουρκία είναι η πρώτη χώρα εισόδου των πολιτών τρίτων χωρών στα κατεχόμενα και από εκεί στις ελεύθερες περιοχές. Η είσοδός τους στα κατεχόμενα όπως και στη «νεκρή ζώνη» είναι παράνομη και παράτυπη. Άρα, γιατί να μην είναι στους όρους εντολής των κυανοκράνων ο έλεγχος των προσώπων αυτών και της επιστροφή στους από το σημείο εισόδου στα κατεχόμενα; Υπάρχει ακόμη ένας λόγος που συνηγορεί προς τον έλεγχο των παράτυπων μεταναστών. Πρόκειται για την άρνηση της Τουρκίας να σεβαστεί τη Συμφωνία Επανεισδοχής, διότι δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία. Συνεπώς, η Άγκυρα μάς στέλνει τους πολίτες τρίτων χωρών γνωρίζοντας ότι δεν μπορούμε να τους επιστρέψουμε στη χώρα πρώτης εισόδου. Δηλαδή την Τουρκία. Η Άγκυρα παγιδεύει και τους πολίτες τρίτων χωρών και εμάς. Έχει δόλο.

Εργαλειοποίηση με σφραγίδα ΕΕ

Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι μόνο όρων εντολής, αλλά και πολιτικό και ηθικό και τα Ην. Έθνη δεν μπορούν να τροφοδοτούν την παρανομία με την αδράνειά τους εντός της «νεκρής ζώνης». Πλέον, η αντίληψη για την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από την Τουρκία εντός της «νεκρής ζώνης» έχει νομικές και πολιτικές διαστάσεις. Και είναι επιτυχία του Υπουργού Εσωτερικών Νίκου Νουρή να θεωρηθεί ως τέτοια η πολιτική της Τουρκίας στη γραμμή αντιπαράταξης. Αναφέρει επισήμως το Υπουργείο Εσωτερικών: «Παρόλο που η Πράσινη Γραμμή δεν αποτελεί εξωτερικό σύνορο, προκύπτει ότι η κατάσταση κατά την οποία μια τρίτη χώρα ή ένας μη κρατικός φορέας ενθαρρύνει ή διευκολύνει τη μετακίνηση υπηκόων τρίτων χωρών να διασχίσουν τη γραμμή θα πρέπει να θεωρηθεί ως εργαλειοποίηση». Ποιος ελέγχει αυτήν τη γραμμή, μεταξύ κατεχομένων και ελεύθερων περιοχών; Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Όπως διευκρινίζεται στην ανακοίνωση: «Η περίληψη της αναφοράς αυτής σε επίσημο Κανονισμό της Ε.Ε. αποτελεί και την πρώτη επίσημη παραδοχή της Ευρώπης για την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από την Τουρκία μέσω της Πράσινης Γραμμής και παρέχει πλέον ξεκάθαρα τη δυνατότητα στην Κυπριακή Δημοκρατία να αντιμετωπίσει την υβριδική απειλή της Τουρκίας και να ανακόψει τις καθημερινές παράνομες διελεύσεις παράτυπων μεταναστών που διοχετεύονται μέσω κατεχομένων με την υιοθέτηση όλων εκείνων των μέσων και μέτρων που κατ’ αντιστοιχία εφαρμόζονται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς η Πράσινη Γραμμή να θεωρείται σύνορο».

Οι υποψήφιοι Πρόεδροι

Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ δεν μπορεί να κλείνει άλλο τα μάτια. Όσο, δε, για το κράτος, αναμένει κάποιος με ενδιαφέρον τα νέα μέτρα. Και επειδή η Κυβέρνηση βρίσκεται στο τελευταίο μίλι της θητείας της, σημαντικό είναι να ακούσουμε τους υποψήφιους Προέδρους, εκ των οποίων ο ένας θα πάρει τη σκυτάλη, για να γνωρίζουμε πώς θα αντιμετωπίσει στην πράξη και όχι στα λόγια τον νέο τουρκικό εποικισμό. Δεν πρέπει; Είναι ζήτημα επιβίωσης, πλέον…