• Google Scholar
  • Academia
  • Research Gate

Τι γίνεται με τον εμβολιασμό των παράτυπων μεταναστών;

LGK
Articles, Civil Defence
05/12/2021

Τουρκοκύπριοι και αιτούντες άσυλο εξαιρούνται του ψηφιακού ελέγχου κωδικού QR.

Σημερινή της Κυριακής
«Τι γίνεται με τον εμβολιασμό των παράτυπων μεταναστών;»
στήλη: «Άμυνας & Ασφάλειας Αφηγήματα»
05 Δεκεμβρίου 2021
Λάμπρος Γ. Καούλλας

Η «Σημερινή», σε συνέχεια των ερευνών της γύρω από το μεταναστευτικό πρόβλημα, φανερώνει σήμερα μιαν ακόμη άγνωστη παράμετρό του, ρίχνοντας φως στο σημείο όπου το μεταναστευτικό διασταυρώνεται με το ζήτημα της αντιμετώπισης του κορωνοϊού.

Και ενώ οι δύο συζητήσεις (α. δημογραφική υπερχείλιση & β. υγειονομική ασφάλεια κυπριακού λαού κατά του Covid19) δίνουν και παίρνουν, υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα για το τι ισχύει γύρω από τον έλεγχο/εμβολιασμό των μεταναστών που εισέρχονται παράτυπα ή/και λαθραία στη χώρα, καθώς και των Τουρκοκυπρίων πολιτών που διακινούνται από τα κατεχόμενα στις ελεύθερες περιοχές.

Η εφημερίδα μας εξασφάλισε στοιχεία και πληροφορίες για το θέμα από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Υπουργείων Εσωτερικών και Υγείας. Επιπλέον, επικοινώνησε με τον Υφυπουργό Έρευνας, Καινοτομίας & Ψηφιακής Πολιτικής, κ. Κυριάκο Κόκκινο, ο οποίος αποσαφήνισε τι ισχύει γύρω από τον έλεγχο πιστοποιητικών σε αιτούντες άσυλο και Τουρκοκυπρίους.

ΚΕΠΥ Πουρνάρα

Όπως αναφέρει το ΥΠΕΣ, σε πρόσωπα τα οποία εισέρχονται παράτυπα στην Κυπριακή Δημοκρατία και παραπέμπονται στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής «Πουρνάρα» στην Κοκκινοτριμιθιά, διενεργούνται rapid tests. «Στη συνέχεια», τα πρόσωπα αυτά «μεταφέρονται στους χώρους καραντίνας του Κέντρου για περίοδο δύο εβδομάδων και κατά την έξοδό τους διενεργείται PCR test. Δρομολογείται η μείωση περιόδου καραντίνας σε μία εβδομάδα και έξοδος πάλι με PCR test». Σε περίπτωση που εντοπιστεί κρούσμα κορωνοϊού, το άτομο παραπέμπεται στο Eden Resort στην Τερσεφάνου, ενώ οι επαφές του κρούσματος μεταφέρονται στο ξενοδοχείο Henipa στη Λάρνακα.

Όλα τα αποτελέσματα δηλώνονται στην Επιδημιολογική Μονάδα και καταγράφονται στην ημερήσια αναφορά που ανακοινώνεται στα ΜΜΕ. Μπορεί επίσης να εκδοθεί SafePass «με την αίτηση για έκδοση που δίνεται και σε άλλους ξένους υπηκόους μέσω του ΥΠΥΓ».

Σχετικά με τα εμβόλια, τα νέα στοιχεία του ΥΠΕΣ αναφέρουν πως μέχρι στιγμής έχουν γίνει περί τους 1.200 εμβολιασμούς στο Κέντρο Πουρνάρα. Οι 761 εξ αυτών έγιναν μεταξύ 15-19 Νοεμβρίου 2021. Το ποσοστό εμβολιασμένων είναι περίπου στο 30-40% αλλά, σύμφωνα με την ίδια πηγή, «αναμένεται να αυξηθεί λόγω του ότι στο πλαίσιο νέας διαδικασίας οι εμβολιασμοί για Covid19 γίνονται κατά τη διενέργεια και των υπόλοιπων ιατρικών εξετάσεων».

Η «Σημερινή» (14/11/2021) αποκάλυψε, επικαλούμενη και πάλι στοιχεία του ΥΠΕΣ, ότι μόνο κατά το 2021 έχουν υποβληθεί τουλάχιστον 10.868 νέες αιτήσεις ασύλου, με ένα 85% των αιτούντων να έχουν έρθει λαθραία μέσω κατεχομένων.

ΚΥΦΑΔΠ Κοφίνου

Σύμφωνα με το ΥΠΕΣ, στο Κέντρο Υποδοχής & Φιλοξενίας Αιτούντων Διεθνούς Προστασίας στην Κοφίνου, το ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης των ενηλίκων ανέρχεται, περίπου, στο 95%. Με τον τελευταίο σχετικό έλεγχο, που διενεργήθηκε στις 27 Νοεμβρίου, «διαπιστώθηκε ότι και νεοεισερχόμενοι έχουν εμβολιαστεί, με 2 δόσεις ή 1 και περιμένουν για τη 2η».

Όπως μας αναφέρθηκε, πριν από δύο περίπου μήνες, ολοκληρώθηκε επί τόπου στην Κοφίνου πρόγραμμα εμβολιαστικής κάλυψης, από Κινητή Μονάδα Εμβολιασμού του ΥΠΥΓ. Οι υπόλοιποι (μεταγενέστεροι) διαμένοντες παραπέμπονται στο Εμβολιαστικό Κέντρο στον Δήμο Λάρνακας.

Επίσης, μια φορά την εβδομάδα, συνήθως κάθε Παρασκευή, στο ΚΥΦΑΔΠ Κοφίνου διενεργείται δωρεάν έλεγχος ταχείας ανίχνευσης.

Ποιος πληρώνει τα εμβόλια/τεστ των μεταναστών;

Όπως μας αναφέρθηκε από το ΥΠΕΣ, τα στοιχεία αναφορικά με τους εμβολιασμούς και τους διαγνωστικούς ελέγχους των παράτυπων μεταναστών δηλώνονται στο ΥΠΥΓ. Σχετικά με τα θετικά περιστατικά που αφορούν παράτυπους μετανάστες, το ΥΠΥΓ διευκρινίζει ότι αυτά «καταγράφονται στο Αρχείο Θετικών Κρουσμάτων, καθώς δεν υπάρχει άλλο ξεχωριστό αρχείο γι’ αυτά τα περιστατικά».

Στο ερώτημα αν τα έξοδα εμβολιασμού των παράτυπων μεταναστών καλύπτονται από την Κυπριακή Δημοκρατία, το ΥΠΥΓ ανέφερε ότι οι εμβολιασμοί διενεργούνται από την Υπηρεσία Επισκεπτών Υγείας της Διεύθυνσης Νοσηλευτικών Υπηρεσιών στο ΚΕΠΥ Πουρνάρα και στα υπόλοιπα Κέντρα όπου ζητηθεί. Για τους εμβολιασμούς των παράτυπων μεταναστών «υπάρχει η δυνατότητα να ανακτηθεί το κόστος μέχρι και 90% από την ΕΕ μέσω συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων».

Στην περίπτωση που ένας παράτυπος μετανάστης, ο οποίος βρίσκεται σε κάποιο Κέντρο Κράτησης ή Φιλοξενίας, δεν θέλει να εμβολιαστεί, «διεξάγονται συστηματικά τεστ ταχείας ανίχνευσης αντιγόνου για σκοπούς δημόσιας υγείας από κινητές μονάδες του ΥΠΥΓ». Για το κόστος αυτών των διαγνωστικών ελέγχων, ισχύει ό,τι ισχύει και με τα εμβόλια πιο πάνω.

Μετανάστες που ζουν με καθεστώς αιτητή ασύλου στις ελεύθερες περιοχές και επιθυμούν να εμβολιαστούν, μπορούν να προσέλθουν στα κέντρα walk-in του ΥΠΥΓ κάθε Παρασκευή.

Εξαίρεση σαρώματος CovScanCyprus για Τουρκοκύπριους & αιτούντες άσυλο

Παράτυποι μετανάστες & σύστημα EUDCC

Στην ανακοίνωση του ΥΠΥΓ, που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Γραφείου Τύπου & Πληροφοριών (17/11/2021), αναφέρεται: «Κατόπιν απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου για τη διενέργεια ελέγχων κατοχής SafePass μέσω της εφαρμογής CovScan Cyprus, το Υπουργείο Υγείας υπενθυμίζει ότι η χρήση της εφαρμογής καθίσταται υποχρεωτική από τη Δευτέρα, 22 Νοεμβρίου, κι έπειτα. […] Από τον ψηφιακό έλεγχο του κωδικού QR, στο παρόν στάδιο εξαιρούνται οι πολίτες που εμπίπτουν στις ακόλουθες ομάδες και οι οποίοι δύνανται, εάν το επιθυμούν, να παρουσιάζουν SafePass σε άλλη μορφή». Στο σημείο 5 διευκρινίζεται: «Μόνιμοι/νόμιμοι κάτοικοι Κύπρου που έχουν εμβολιαστεί σε χώρες άλλες από αυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν) ή την Ελβετία».

Σχετικά με τα άτομα τα οποία αναφέρονται στο περί Λοιμοκαθάρσεως (Καθορισμός Μέτρων για Παρεμπόδιση της Εξάπλωσης του Κορωνοϊού COVID-19) Διάταγμα (Αρ. 42) της 18ης Νοεμβρίου 2021, δηλαδή πρόσωπα 65 ετών και άνω, ανήλικα πρόσωπα, Τουρκοκύπριοι που έχουν εμβολιαστεί σε περιοχές της ΚΔ στις οποίες η Κυβέρνηση δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο, καθώς και πρόσωπα τα οποία έχουν εμβολιαστεί σε Κράτη εκτός ΕΕ/ΕΟΧ/Ελβετίας, το ΥΠΥΓ ανέφερε στη «Σημερινή» τα εξής: «Εξαιρούνται του ελέγχου ο οποίος διενεργείται μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής “CovScanCyprus”. Δεν εξαιρούνται ωστόσο του ελέγχου CovPass, κατά τον οποίο θα πρέπει να επιδεικνύουν τα σχετικά έγγραφα ή/και πιστοποιητικά στην έντυπη μορφή τους, όπως ορίζει η παράγραφος 86 του διατάγματος της 18ης Νοεμβρίου 2021, συμπεριλαμβανομένης και της έντυπης κάρτας εμβολιασμού της χώρας τους ή και το μήνυμα SMS του διαγνωστικού ελέγχου».

Για το αν δύναται να εκδώσει CovPass ένας παράτυπος μετανάστης ή αιτητής ασύλου που έχει εμβολιαστεί στη χώρα του ή σε άλλη χώρα εκτός ΕΕ/ΕΟΧ/Ελβετίας, το ΥΠΥΓ αναφέρει: «Για άτομα τα οποία έχουν εμβολιαστεί στη χώρα τους και επιθυμούν να εκδώσουν CovPass ισχύει η διαδικασία που αναφέρεται στο Δελτίο Τύπου 27/07/2021 του ΥΠΥΓ, το οποίο αναφέρει τα εξής: “Πολίτες που έχουν εμβολιαστεί σε τρίτες χώρες εκτός ΕΕ, ΕΟΧ ή την Ελβετία και επιθυμούν να εξασφαλίσουν το EUDCC ή το SafePass, θα πρέπει να συμπληρώσουν κατάλληλα το Έντυπο Α και να το αποστείλουν στην ηλεκτρονική διεύθυνση eudcc.vaccination@moh.gov.cy, επισυνάπτοντας όλα τα απαραίτητα έγγραφα που αναφέρονται σε αυτό”».

Στις περιπτώσεις που οι «νόμιμοι/μόνιμοι κάτοικοι» δεν έχουν ή δεν θέλουν να εμβολιαστούν και διενεργούν rapid/PCR tests και επιθυμούν να εκδώσουν «EU Digital COVID Certificate», δύνανται να το πράξουν μέσω της Πύλης Ευρωπαϊκών Πιστοποιητικών COVID του ΥΠΥΓ «υποβάλλοντας τον αριθμό του εγγράφου ταυτοποίησης που είχε επιδείξει κατά τον εργαστηριακό του έλεγχο (Κυπριακής Ταυτότητας, Δελτίου Ταυτότητας Αλλοδαπού [ΔΕΑ]– ARC, Διαβατηρίου, Ταυτότητας Αλλοδαπού)». Όσον αφορά την ευρύτερη κατηγορία των παράτυπων μεταναστών, το ΥΠΥΓ αναφέρει ότι «ισχύουν οι κανονισμοί και τα πρωτόκολλα που καθορίζει το ΥΠΕΣ μέχρι την έκδοση Δελτίου Ταυτότητας Αλλοδαπού».

Το ΥΠΥΓ επιβεβαιώνει επίσης πως οι εξαιρέσεις «από τον ψηφιακό έλεγχο του κωδικού QR» για τους «μόνιμους/νόμιμους κάτοικους Κύπρου» που έχουν εμβολιαστεί σε χώρες εκτός ΕΕ/ΕΟΧ/Ελβετίας πράγματι «ισχύουν και για τους αιτούντες άσυλο», σε περίπτωση που όντως έχουν εμβολιαστεί και δεν έχουν εκδώσει EUDCC.

Μιλώντας στη «Σημερινή» για το ίδιο θέμα, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας & Ψηφιακής Πολιτικής εξήγησε ότι στους «μόνιμους/νόμιμους κατοίκους Κύπρου» περιλαμβάνονται και οι μετανάστες που έχουν εξασφαλίσει καθεστώς αιτητή ασύλου.

Ο κ. Κόκκινος εξήγησε πως υπάρχουν ήδη περίπου 20 χώρες εκτός ΕΕ οι οποίες με αίτηση συμπεριλαμβάνονται στο ευρωπαϊκό σύστημα ψηφιακής πιστοποίησης κορωνοϊού και εντάσσουν σε αυτό τις τεχνικές τους προδιαγραφές. Στις περιπτώσεις που είναι εκτός του συστήματος EUDCC, τότε η κυβέρνηση αποδέχεται να κυκλοφορούν με το πιστοποιητικό της χώρας που έχουν.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την «SchengenVisaInfo.com» (25/11/2021), στο EUDCC εντάχθηκαν ήδη χώρες όπως η Αρμενία, το Ισραήλ, η Τουρκία, το ΗΒ, ο Παναμάς και η Σερβία, ενώ πρόσφατα προστέθηκαν η Σιγκαπούρη και το Τόγκο.

Σχετικά με όσους εισήλθαν παράτυπα στις ελεύθερες περιοχές, ο κ. Κόκκινος είπε πως σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να γίνει ταυτοποίηση και εξήγησε: «Αν είναι παράνομος, είναι παράνομος για οποιαδήποτε διακίνηση έτσι και αλλιώς. Ψηφιακό πιστοποιητικό δεν μπορεί να έχει. Αν τώρα είναι νόμιμος και έχει αριθμό ARC κλπ, τότε ναι, δικαιούται να κυκλοφορεί».

Ερωτηθείς αν οι αιτούντες άσυλο θεωρούνται «μόνιμοι/νόμιμοι κάτοικοι Κύπρου» με βάση το Διάταγμα 42, ο κ. Κόκκινος εξήγησε πως «ο αιτητής ασύλου, εάν είναι καταγεγραμμένος και αναγνωρίστηκε και η παραμονή του στην Κύπρο είναι δικαιολογημένη και αποδεκτή, τότε θεωρείται νόμιμος. Δεν είναι μόνιμα παραμένων, αλλά είναι νόμιμος. Δεν μπορείς να το αμφισβητήσεις. Απ’ εκεί και πέρα, το πιο πιθανόν αυτοί είναι ανεμβολίαστοι, ή κατά πάσα πιθανότητα τους έχει εμβολιάσει η κυπριακή κυβέρνηση, οπότε έχουν τη δυνατότητα έκδοσης κυπριακού πιστοποιητικού».

Ερωτηθείς αναφορικά με την περίπτωση που επιλέξουν να μην εμβολιαστούν και διενεργούν rapid/PCR test, ο ΥΦΕΚΨΠ ανέφερε ότι «εξαιρούνται του CovPass».

Εμβολιαστική πιστοποίηση Τουρκοκυπρίων με φόντο το Κυπριακό

«Για τους Τουρκοκυπρίους που έχουν εμβολιαστεί στα κατεχόμενα και αιτούνται έκδοσης πιστοποιητικού EUDCC», το ΥΠΥΓ ανέφερε ότι «η αυθεντικότητα του εμβολιασμού τους στοιχειοθείται με υποβολή φωτοτυπίας κάρτας εμβολιασμού στην οποία φαίνεται το όνομά τους, όπως ακριβώς και στην κυπριακή τους ταυτότητα, τα εμβόλια και οι ημερομηνίες που χορηγήθηκαν».

Όπως επιπλέον εξήγησε ο ΥΦΕΚΨΠ, «οι Τουρκοκύπριοι που έχουν εμβολιαστεί στα κατεχόμενα, κατ’ εξαίρεσιν, αν πρόκειται να ταξιδέψουν από νόμιμο λιμάνι της ΚΔ, αιτούνται στην ΚΔ και αποδεχόμαστε να τους εκδώσουμε ψηφιακό πιστοποιητικό διότι είναι Ευρωπαίοι πολίτες, πρέπει να έχουν κυπριακό διαβατήριο, οπότε τους αντιμετωπίζουμε ως ισότιμους πολίτες. Εκεί γίνεται ένας συμβιβασμός στο ότι η ΚΔ αποδέχεται, καλή τη πίστει, το ψηφιακό πιστοποιητικό του ψευδοκράτους».

Στο ερώτημα πώς πιστοποιείται η αυθεντικότητα του εμβολιασμού, νοουμένου ότι έγινε από “υγειονομικές αρχές” των κατεχομένων οι οποίες δεν αναγνωρίζονται λόγω του άλυτου του Κυπριακού, ο κ. Κόκκινος ξεκαθάρισε ότι «αποδεχόμαστε με συμβιβασμό» τα έγγραφα, αν και φέρουν τη σφραγίδα του ψευδοκράτους, εντούτοις συνιστούν αποδεικτικό στοιχείο του εμβολιασμού κάποιου Τουρκοκυπρίου.

Αποκάλυψε επίσης ότι η ΚΔ ζήτησε από τις “αρχές” του αποσχιστικού καθεστώτος να δώσουν, μέσω της δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής για την Υγεία, που λειτουργεί υπό την αιγίδα της UNFICYP, μια λίστα των ατόμων που έχουν εμβολιαστεί με Pfizer ή AstraZeneca για να εισαχθούν στο κυπριακό σύστημα ως εμβολιασμένοι Τουρκοκύπριοι. Νοουμένου ότι είναι κατά τεκμήριο πολίτες της ΚΔ, η Κυβέρνηση θα μπορούσε να τους εκδώσει ψηφιακό πιστοποιητικό.

Το ψευδοκράτος αρνήθηκε να δώσει μια τέτοια λίστα, παρά το ότι θα διευκόλυνε τους Τουρκοκυπρίους. Έτσι, ανέφερε ο κ. Κόκκινος, «εμείς με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου είπαμε τουλάχιστον αυτούς οι οποίοι θα ταξιδέψουν από λιμένα της ΚΔ νόμιμα, να τους εξυπηρετήσουμε κατ’ εξαίρεσιν». Οι Τουρκοκύπριοι από τον Αύγουστο του 2021 μπορούν να κάνουν αίτηση μέσω της ειδικής πλατφόρμας edvc.moh.gov.cy του Τμήματος Υπηρεσιών Πληροφορικής του ΥΦΕΚΨΠ. Στα έγγραφα της αίτησης επισυνάπτονται στοιχεία του ψευδοκράτους, αντίγραφο διαβατηρίου, ταυτότητας και αεροπορικό εισιτήριο. Ο κ. Κόκκινος ανέφερε ότι αυτό έγινε «διότι είπαμε να το περιορίσουμε μόνο σε αυτούς που θα ταξιδέψουν και ο λόγος είναι απλός: Τουρκοκύπριοι φοιτητές ή κάποιοι που πρέπει να ταξιδέψουν για ιατρικούς λόγους, να μην τους ταλαιπωρήσουμε».

 * Αστυνομικές Σπουδές, Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου